Recital fortepianowy Piotra Kowala „Poza granicami. Promocja muzyki polskiej emigracji”.
W dniu 25 listopada 2025 w Auli Zespołu Szkół Muzycznych w Wieliczce, na zaproszenie Dyrektor ZSM mgr Marii Wosiek wystąpił z recitalem fortepianowym dr hab. Piotr Kowal z Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie.
Dla środowiska Zespołu Szkół Muzycznych w Wieliczce było to z pewnością wydarzenie pod wieloma względami wyjątkowe. W programie wieczoru znalazły się bowiem dzieła fortepianowe, które w 20-letniej historii Szkoły zabrzmiały na scenie Auli „Sztygarówki” po raz pierwszy. Chociaż wszystkie utwory zostały skomponowane w ubiegłym już stuleciu dla publiczności Zespołu Szkół Muzycznych w Wieliczce był to wieczór premier. Repertuar wykonywanych dzieł Artysta zatytułował: „Poza granicami. Promocja muzyki polskiej emigracji”, a wśród ich twórców znaleźli się:
• Józef Hofmann (ur. 20 stycznia 1876 w Krakowie – zm. 16 lutego 1957 w Los Angeles) oraz Ignacy Friedman (ur. 13 lutego 1882 w Podgórzu – zm. 26 stycznia 1948 w Sydney), którzy mimo, że pochodzili z Krakowa nie są nadal szerzej znani w środowisku uczniów szkół muzycznych jako kompozytorzy, a bardziej jako wybitni pianiści-wirtuozi;
• Aleksander Tansman (ur. 12 czerwca 1897 w Łodzi – zm. 15 listopada 1986 w Paryżu) i Mieczysław Weinberg (ur. 8 grudnia 1919 w Warszawie – zm. 26 lutego 1996 w Moskwie) - twórcy wielu wybitnych dzieł zarówno symfonicznych jak i kameralnych oraz instrumentalnych, w tym fortepianowych, które ciągle czekają na swoje należne docenienie;
• wreszcie Joanna Bruzdowicz – Tittel (ur. 17 maja 1943 w Warszawie – zm. 3 listopada 2021 w Taillet) - niemal zupełnie nieznana w środowisku młodych adeptów sztuki muzycznej, a szczególnie bliska Artyście - Piotrowi Kowalowi, który dokonał nagrań dzieł tej wybitnej polskiej kompozytorki mieszkającej do końca życia we Francji (DUX 1929).
To właśnie zagraniczne obszary działalności artystycznej i kompozytorskiej wszystkich wymienionych twórców, a jednocześnie ich polskie pochodzenie stały się dla Artysty myślą przewodnią programowej konstrukcji. Repertuar stanowiący (tylko z pozoru) kalejdoskop form i stylów kompozytorskich okazał się niezwykle trafnym i spójnym układem prezentującym znakomicie nie tylko walory samych dzieł, ale także szeroki horyzont twórczy poszczególnych kompozytorów (słyszalne nawiązania do twórczości Liszta, Ravela czy Szostakowicza, a nawet Chopina oraz muzyki jazzowej) i pełnię sztuki pianistycznej w zakresie możliwości brzmieniowych i wirtuozowskich Piotra Kowala. Zabrzmiały:
• Cztery Preludia op. 29 (ok. 1900) Ignacego Friedmana (dedykowane Władysławowi Żeleńskiemu)
• Trzy Impresje (1915) Józefa Hofmanna:
Penguine (Pingwiny). Allegretto
L'Orient et l'Occident (Wschód i Zachód). Adagio
Le Sanctuaire (Sanktuarium). Adagio - Allegro
• Trzy z cyklu Szesnastu obrazków z wystawy Salvadora Dali na fortepian (2004) Joanny Bruzdowicz- Tittel
Trwałość pamięci
Chrystus od Św. Jana od Krzyża
Dworzec w Perpignan
• Sonatina op. 49 (1951) Mieczysława Weinberga
oraz
• II Sonatina „Transatlantycka” (1930) Aleksandra Tansmana (części):
Fox-trot
Spiritual and blues
Charleston
Gorąco oklaskująca występ Artysty publiczność doczekała się bisu, którym był ponownie wykonany przez Piotra Kowala utwór „Sanktuarium” Józefa Hofmanna, oparty na muzycznym motywie dzwonka, który Hofmann skonstruował (i skomponował) do swojego mieszkania.
Recital fortepianowy Piotra Kowala był dla uczniów oraz pedagogów Zespołu Szkół Muzycznych w Wieliczce niezwykle wzbogacającym i poszerzającym horyzonty doświadczeniem artystycznym znakomicie wpisującym się także w działalność merytoryczną Sekcji fortepianu, w której na 20 stycznia 2026 roku zaplanowane jest wydarzenie upamiętniające 150. Rocznicę Urodzin Józefa Hofmanna – nie tylko znakomitego pianisty i kompozytora (piszącego także pod pseudonimem Michel Dvorsky), ale także twórcy wielu patentów i wynalazków, z których korzystamy do dnia dzisiejszego, o czym w słowie prezentującym wykonywane kompozycje wspominał Piotr Kowal.
Projekt został zrealizowany w ramach stypendium z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, finansowanego ze środków Unii Europejskiej – NextGenerationEU.
autorka tekstu: mgr Marta Polańska
Zdjęcia